Hormonen en borstkanker: plots tien jaar ouder, met een ingebouwde sauna 😂

Toen ik op 19 maart 2026 te horen kreeg dat ik borstkanker had, was dat ene woord al overweldigend genoeg. Pas later ontdekte ik dat borstkanker niet zomaar één ziekte is. Er bestaan verschillende vormen, met verschillende eigenschappen en behandelingen. Bij mij werd hormoongevoelige borstkanker vastgesteld, wat betekende dat mijn hormonen een belangrijke rol speelden in mijn diagnose. Maar ik had toen nog geen idee hoeveel invloed de behandeling op mijn lichaam zou hebben. Want naast chemotherapie kreeg ik er ook een medisch opgewekte menopauze bij. Op mijn 44ste, terwijl ik daar eigenlijk nog helemaal niet mee bezig was. Het voelde alsof iemand zonder mijn toestemming meer dan tien jaar had doorgespoeld. En dat tijdens een warme zomer. Mijn lichaam had duidelijk gevoel voor timing! 😂

Hormonen en borstkanker: wat betekenen al die medische letters?

Mijn volledige diagnose luidde: invasief ductaal carcinoom, ER-positief, PR-positief en HER2-negatief. Een hele mond vol, want je zou bijna denken dat je eerst een cursus geneeskunde moet volgen om te begrijpen wat er in je eigen lichaam gebeurt. Een invasief ductaal carcinoom is een vorm van borstkanker die ontstaat in een melkgang en vervolgens doorgroeit in het omliggende borstweefsel. Maar daarmee weten de artsen nog niet alles. Ze onderzoeken ook welke eigenschappen de kankercellen hebben, omdat die mee bepalen welke behandeling het meest geschikt is.

Bij mij waren de oestrogeenreceptoren (ER) en progesteronreceptoren (PR) positief. Dat betekent dat mijn kankercellen receptoren hebben waaraan deze hormonen kunnen binden. Vooral oestrogeen kan daardoor de groei van de tumor stimuleren. Daarnaast was mijn tumor HER2-negatief, wat betekent dat er geen overmatige hoeveelheid HER2-eiwit werd aangemaakt waarvoor de gebruikelijke HER2-gerichte behandeling bedoeld is. Die hormonen zijn dus niet zomaar een bijkomstigheid, maar een belangrijk onderdeel van het volledige medische plaatje.

Bij hormoongevoelige borstkanker kan hormoontherapie ervoor zorgen dat de invloed van hormonen op eventuele achtergebleven kankercellen vermindert. Maar dat betekent niet automatisch dat chemotherapie overbodig is. Bij mij was er ook een aangetaste okselklier en waren er aanwijzingen dat de tumor behoorlijk actief was. Daarom besloten de artsen om eerst chemotherapie te geven, vóór de operatie. En dat is meteen iets wat ik belangrijk vind om duidelijk te maken: niet iedereen met dezelfde soort borstkanker krijgt automatisch dezelfde behandeling.

Niet iedere borstkanker krijgt dezelfde behandeling

Vroeger dacht ik dat borstkanker gewoon borstkanker was. Je kreeg een diagnose, onderging een behandeling en hoopte op het beste. Maar zo eenvoudig is het niet. Bij hormoonreceptorpositieve borstkanker kunnen hormonen de groei van kankercellen stimuleren, waardoor hormoontherapie een belangrijke rol kan spelen. Bij HER2-positieve borstkanker maken de kankercellen te veel HER2-eiwit aan en bestaan er specifieke doelgerichte behandelingen. En bij triple-negatieve borstkanker zijn zowel de hormoonreceptoren als HER2 negatief, waardoor hormoontherapie en de gebruikelijke HER2-gerichte middelen niet werken en andere behandelingen centraal staan.

Daarnaast houden artsen rekening met de grootte van de tumor, eventuele aangetaste lymfeklieren, de groeisnelheid en nog verschillende andere factoren. Twee vrouwen kunnen dus allebei borstkanker hebben en toch een totaal verschillend behandelplan krijgen. De ene krijgt chemotherapie, de andere niet. De ene krijgt hormoontherapie, de andere een doelgerichte behandeling, en soms worden verschillende behandelingen gecombineerd. Dat betekent niet dat de ene diagnose belangrijker is dan de andere, maar wel dat de behandeling zoveel mogelijk wordt afgestemd op de eigenschappen van de tumor. En gelukkig maar, want als kok weet ik maar al te goed dat je ook niet voor iedereen zomaar hetzelfde gerecht op tafel zet. 😉

Mijn hormonen gingen vervroegd met pensioen

Naast mijn chemotherapie kreeg ik ook Decapeptyl-injecties. Die onderdrukken de werking van mijn eierstokken, waardoor mijn lichaam veel minder oestrogeen aanmaakt. Bij hormoongevoelige borstkanker kan het verlagen van bepaalde hormonen een belangrijk onderdeel van de behandeling zijn, maar daar hangt natuurlijk ook een keerzijde aan vast. Wanneer je eierstokken plots veel minder vrouwelijke geslachtshormonen produceren, kan je lichaam namelijk in een medisch opgewekte menopauze terechtkomen.

Bij een natuurlijke overgang verandert de hormoonproductie meestal over een langere periode, maar bij mij werd die verandering door medicatie uitgelokt. Mijn hormonen kregen als het ware plots het bevel om ermee op te houden, terwijl ik amper 44 jaar was. Natuurlijk wist ik dat de menopauze ooit zou komen, maar in mijn hoofd hoorde dat bij een latere levensfase. Niet bij iets wat ik midden in mijn kankerbehandeling cadeau zou krijgen. Ik voelde mij plots meer dan tien jaar ouder, niet omdat ik werkelijk ouder geworden was, maar omdat mijn lichaam ineens klachten begon te vertonen die ik altijd met de overgang had geassocieerd.

Opvliegers, nachtelijk zweten, slecht slapen en een lichaam dat precies niet meer helemaal van mij was. Dat was best confronterend, want ik wilde gewoon mezelf zijn. De vrouw die altijd bezig was, graag kookte, graag lachte en vol plannen zat. Niet iemand die zich op haar 44ste plots in een andere levensfase geduwd voelde. Natuurlijk begreep ik waarom die behandeling nodig was en was ik dankbaar dat de artsen zoveel mogelijkheden hadden om mijn kanker aan te pakken. Maar dankbaar zijn betekent niet dat je alle gevolgen zomaar gemakkelijk vindt. Die twee gevoelens kunnen perfect naast elkaar bestaan.

Een medisch opgewekte menopauze door Decapeptyl kan na het stoppen van de medicatie soms omkeerbaar zijn. Of de eierstokfunctie daadwerkelijk terugkomt, hangt onder andere af van de leeftijd en andere behandelingen, zoals chemotherapie. Voor mij was vooral duidelijk dat mijn hormonen voorlopig een heel andere agenda hadden dan ikzelf, en dat mijn lichaam tijd nodig zou hebben om zich aan die veranderingen aan te passen.

Een warme zomer met meer dan twintig vapeurs per dag

En toen kwam de zomer van 2026. Nu ben ik normaal iemand die graag van de zon geniet. Geef mij maar mooi weer, een terrasje en wat gezelligheid, maar deze zomer had mijn lichaam besloten om zelf ook een tropisch klimaat te produceren. Mijn hormonen waren dan misschien onderdrukt, mijn interne thermostaat draaide overuren. Soms had ik meer dan twintig vapeurs per dag, waardoor ik het ene moment rustig in de zetel zat en het volgende moment het gevoel had dat iemand stiekem de verwarming op stand sauna had gezet.

Mijn hoofd werd warm, ik begon te zweten en ik wilde het liefst onmiddellijk verkoeling zoeken. En zodra de ene vapeur voorbij was, stond de volgende precies alweer klaar. Buiten was het warm, binnen was het warm en ikzelf was een wandelende hittegolf. Andere mensen betalen voor een wellnessarrangement, terwijl ik blijkbaar een ingebouwde sauna had gekregen, zonder reservatie en vooral zonder uitknop. 😂

Maar achter die grapjes zat ook een minder leuke werkelijkheid. De opvliegers waren vermoeiend, verstoorden mijn nachtrust en kwamen boven op de bijwerkingen van mijn chemotherapie. Soms was ik eindelijk ingedommeld en werd ik alweer wakker omdat ik het bloedheet had. Daarna probeerde ik opnieuw te slapen, terwijl mijn hoofd natuurlijk ook nog van alles aan het verwerken was. Mijn lichaam moest herstellen van de chemo én zich aanpassen aan die plotse verandering in hormonen. Geen wonder dat mijn batterij regelmatig leeg was.

Wat ik vooral lastig vond, was dat ik geen controle had over die klachten. Ik kon niet beslissen wanneer een vapeur begon of wanneer mijn lichaam eindelijk eens rustig zou blijven, terwijl ik juist zo graag alles zelf in handen heb. Toch bleef ik proberen om er af en toe mee te lachen, want als mijn hormonen mij dan toch een gratis sauna-abonnement bezorgden, mocht ik er minstens een grapje over maken.

Niet alleen mijn lichaam veranderde

Wat ik tijdens mijn behandeling steeds beter begon te begrijpen, is dat kanker veel meer verandert dan alleen het stukje van je lichaam waar de tumor zit. Je hele lichaam kan veranderen: je energie, je slaap, je gevoel van vrouw-zijn en soms zelfs de manier waarop je naar jezelf kijkt. Ik had nooit gedacht dat hormonen zo’n grote invloed konden hebben op hoe ik mij voelde, en net daarom vind ik het belangrijk om daarover te praten.

Niet iedere vrouw met borstkanker krijgt dezelfde behandeling, niet iedereen komt in een medisch opgewekte menopauze terecht en niet iedereen ervaart dezelfde bijwerkingen. Maar wie er wel mee te maken krijgt, mag gerust weten dat die klachten meer zijn dan een beetje warm hebben. Met Sterker Dan De Diagnose wil ik daarom blijven inzetten op Preventie, eerlijke informatie en open communicatie. En natuurlijk op Humor, want soms helpt een glimlach om iets bespreekbaar te maken waar je anders moeilijk woorden voor vindt.

Ik leer stilaan dat Kracht niet altijd betekent dat je blijft doorgaan. Soms betekent het ook dat je toegeeft dat je lichaam het moeilijk heeft en dat je daar rekening mee houdt. Mijn hormonen zijn misschien tijdelijk vervroegd met pensioen gestuurd, maar ikzelf ben nog lang niet klaar met het leven. Ik heb nog zoveel plannen, zoveel dromen en zoveel dingen waar ik naar uitkijk. Alleen zou ik het wel appreciëren als mijn interne thermostaat zich voortaan een beetje gedraagt.

Dus mocht iemand nog een uitknop vinden voor die ingebouwde sauna: laat het mij weten. Ik trakteer op aardbeien met bruine suiker! 😂❤️