Chemobrain: wanneer je hoofd niet meer meewerkt, maar je hart blijft hopen ❤️

Na mijn vierde zware chemokuur op 12 juni had ik gehoopt dat ik stilaan wat meer ademruimte zou krijgen. De Red Devil was achter de rug en ik mocht voorzichtig beginnen uitkijken naar de volgende fase van mijn behandeling. Maar mijn lichaam had duidelijk nog geen boodschap aan mijn plannen. Terwijl ik probeerde om het gewone leven weer wat op te pikken, merkte ik dat niet alleen mijn energie verdwenen was. Ook mijn hoofd werkte niet meer zoals vroeger.

Ik had er ondertussen een naam voor leren kennen: chemobrain. Een woord dat misschien een beetje grappig klinkt, maar waar ik op sommige dagen absoluut niet mee kon lachen. Want wanneer je altijd iemand geweest bent die graag bezig is, veel praat en voortdurend met verschillende dingen tegelijk bezig is, dan is het bijzonder confronterend wanneer zelfs de eenvoudigste handelingen plots moeite kosten.

Chemobrain: alsof iemand de helft van mijn geheugen heeft gewist

Vroeger dacht ik nauwelijks na over mijn geheugen. Woorden kwamen vanzelf, ik zong liedjes moeiteloos mee en wanneer ik naar de winkel ging, wist ik perfect waarvoor ik daar was. Maar sinds de chemo leek mijn hoofd soms een eigen leven te leiden. Ik zocht naar woorden die ergens verstopt zaten, vergat midden in een gesprek wat ik wilde vertellen en kon plots niet meer op de tekst komen van liedjes die ik al jaren kende.

Chemobrain is de naam die vaak gebruikt wordt voor problemen met geheugen, concentratie en helder denken tijdens of na een kankerbehandeling. Het is geen officiële diagnose op zichzelf en de klachten kunnen verschillende oorzaken hebben. Chemotherapie kan een rol spelen, maar ook vermoeidheid, stress, slaapproblemen en hormonale veranderingen kunnen bijdragen. Wat de precieze oorzaak bij mij ook was, de gevolgen waren bijzonder tastbaar.

Op 18 juni ging ik boodschappen doen. Iets wat vroeger de normaalste zaak van de wereld was, maar die dag liep ik door de winkel als een kip zonder kop. Ik vergat waarvoor ik gekomen was, legde spullen in mijn winkelkar die ik helemaal niet nodig had en vergat vervolgens zelfs dat ik ze er zelf had ingelegd. Hoe harder ik probeerde mij te concentreren, hoe meer ik voelde dat mijn hoofd niet wilde meewerken.

Die chemobrain maakte mij niet alleen vergeetachtig, maar ook onzeker. Want ik herkende mezelf soms niet meer in mijn eigen gedrag. Ik wilde gewoon normaal kunnen functioneren, zonder bij iedere kleine handeling zoveel moeite te moeten doen. En net op zo’n moment gebeurde er iets wat mij veel harder raakte dan ik had verwacht.

Eén kwetsende opmerking en één lieve onbekende

Ik stond in de koelafdeling toen ik merkte dat mijn winkelkar een beetje in de weg stond. Een oudere man wilde passeren en ik was meteen van plan mijn kar opzij te zetten. Maar nog voor ik goed en wel kon reageren, kreeg ik een opmerking naar mijn hoofd geslingerd die ik nooit zal vergeten: “Ja, weer ene die hare kanker gebruikt.”

Die woorden kwamen binnen als een mokerslag. Ik stond daar, kaal door de behandeling, uitgeput en met een hoofd dat niet meer meewerkte, en plots werd ik ervan beschuldigd mijn ziekte als excuus te gebruiken. Alsof ik ervoor gekozen had om zo rond te lopen. Alsof ik niets liever wilde dan aandacht krijgen omdat ik kanker had.

Mijn ogen vulden zich met tranen. Ik voelde mij klein, beschaamd en vooral ontzettend onbegrepen. Ik pakte mijn winkelkar en liep weg, omdat ik op dat moment niet wist wat ik anders moest doen. Het was zo’n situatie waarin je achteraf honderd dingen kunt bedenken die je had willen zeggen, maar op het moment zelf gewoon geen woorden vindt. En met mijn chemobrain waren die woorden sowieso al moeilijk genoeg te vinden.

Gelukkig had een oudere dame het voorval gehoord. Ze kwam naar mij toe, maakte een praatje en bleef enkele minuten bij mij staan. Ze kon niet ongedaan maken wat die man gezegd had, maar haar vriendelijkheid maakte op dat moment een wereld van verschil. Waar één persoon mij met een paar woorden helemaal onderuit had gehaald, hielp een andere mij met een paar minuten oprechte aandacht weer een beetje recht.

Dat moment is mij bijgebleven. Niet alleen omdat die opmerking zo hard aankwam, maar vooral omdat ik besefte hoeveel verschil kleine gebaren kunnen maken. Je weet nooit wat iemand op dat moment doormaakt. Soms is een beetje begrip het mooiste wat je iemand kunt geven.

Chemomoe: slapen met een batterij die op 15% blijft staan

Alsof de chemobrain nog niet voldoende was, bleef ook de vermoeidheid mij parten spelen. Op 22 juni schreef ik er opnieuw over, omdat ik merkte hoe moeilijk het was om aan mensen uit te leggen wat chemomoeheid eigenlijk betekent.

Iedereen is weleens moe. Na een drukke werkdag of een slechte nacht kruip je wat vroeger in bed en meestal voel je je de volgende ochtend beter. Maar bij mij werkte dat niet meer zo. Ik kon een hele nacht slapen en toch wakker worden alsof ik nauwelijks gerust had. Het voelde alsof mijn batterij nog maar vijftien procent aangaf en hoeveel ik ook probeerde op te laden, ze geraakte nooit meer volledig vol.

De chemobrain en die vermoeidheid versterkten elkaar bovendien. Wanneer mijn lichaam uitgeput was, werd helder nadenken nog moeilijker. En wanneer mijn hoofd niet meewerkte, kostten zelfs eenvoudige taken mij extra energie. Daardoor moest ik voortdurend keuzes maken. Zou ik de was doen, wat opruimen, koken of boodschappen halen? Vroeger deed ik dat allemaal op één dag, zonder erbij stil te staan. Nu was één taak soms al voldoende om mij opnieuw richting zetel te sturen.

Mijn hele huis poetsen, iets wat vroeger vanzelfsprekend was, kon plots een week duren. En zelfs wanneer ik overdag twee uur sliep, voelde ik mij daarna niet noodzakelijk uitgerust. Dat was frustrerend, want mijn hoofd zat nog altijd vol plannen, terwijl mijn lichaam voortdurend aangaf dat het genoeg geweest was.

Toch waren er ook mooie momenten. Op zaterdag had ik samen met mijn kinderen een hele namiddag tapas klaargemaakt om er ‘s avonds gezellig van te genieten. En op zondag waren we onverwacht bij vrienden beland, waar we een heerlijke namiddag beleefden. Vroeger had ik zulke momenten misschien tussen alle andere bezigheden gepropt. Nu begon ik veel bewuster te genieten van wat wél lukte.

Ik leerde dat Herstel niet altijd betekent dat je iedere dag meer kunt dan de vorige. Soms betekent het gewoon dat je aanvaardt wat vandaag mogelijk is, zonder jezelf voortdurend te vergelijken met wie je vroeger was.

23 juni: eindelijk nieuws waar mijn hart van opsprong

En toen kwam 23 juni 2026. Er stond een belangrijke controle op de planning, waarbij de artsen zouden kijken of de chemotherapie haar werk al had gedaan. Ik leefde met een bang hart naar die afspraak toe, want hoe positief ik ook probeerde te blijven, ergens bleef natuurlijk de vraag of al die zware behandelingen werkelijk iets uithaalden.

Die dag kreeg ik nieuws dat ik nooit zal vergeten. De tumor in mijn borst was gekrompen van 1,7 centimeter naar 8 millimeter. En het gezwel in mijn oksel was van 3,6 centimeter naar 1,6 centimeter gegaan.

Wat een opluchting! Eindelijk kreeg ik zwart op wit te horen dat de behandeling effect had. Al die moeilijke dagen, de vermoeidheid, de chemobrain en de momenten waarop ik mezelf nauwelijks herkende, kregen plots een heel tastbare betekenis. De kanker was nog niet verdwenen en ik had nog een hele weg af te leggen, maar dit was een prachtige tussenoverwinning.

Ik was ontzettend trots op mijn lichaam. Dat lichaam waar ik de voorbije maanden zo vaak boos op geweest was omdat het niet meer deed wat ik wilde, bleek ondertussen keihard aan het werk. En natuurlijk dacht ik ook aan Glenn, die mij op moeilijke dagen weer recht hielp en mij zelfs tussen de tranen door aan het lachen kreeg.

Na de kwetsende woorden in de winkel voelde dit nieuws als een bijzonder welkom tegengewicht. Er waren mensen die niet begrepen wat ik doormaakte, maar er waren er gelukkig nog veel meer die mij steunden, aanmoedigden en mee hoopten op goed nieuws. De Dankbaarheid die ik daarvoor voelde, was enorm.

Ik had nog altijd last van chemobrain, mijn energie was nog lang niet terug en de volgende chemokuren stonden alweer voor de deur. Maar op 23 juni wilde ik vooral even genieten van wat we bereikt hadden. Voor iedere millimeter die verdwenen was, voor iedere stap dichter bij genezing en voor de Hoop die opnieuw een flinke duw in de rug had gekregen.

We waren er nog niet, maar dit was een overwinning die niemand mij nog kon afpakken. En zoals ik die dag zelf schreef: “Yes I can! Nee… Yes WE can!” ❤️